Củng mạc và kết mạc đều là những cấu trúc quan trọng của mắt nhưng có vị trí và chức năng khác nhau. Cùng Nhà thuốc Hồng Vân tìm hiểu cách phân biệt và những bệnh lý thường gặp.

Củng mạc và kết mạc khác nhau như thế nào?

Đôi mắt được cấu tạo từ nhiều bộ phận phối hợp chặt chẽ để giúp chúng ta nhìn rõ thế giới xung quanh. Trong đó, củng mạc và kết mạc là hai cấu trúc thường bị nhầm lẫn vì đều liên quan đến phần lòng trắng của mắt.

Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai bộ phận này sẽ giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chăm sóc sức khỏe đôi mắt đúng cách.

Củng mạc là gì?

4

Củng mạc là lớp mô màu trắng, dày và chắc, bao bọc gần như toàn bộ nhãn cầu. Đây là phần mà chúng ta thường gọi là lòng trắng mắt.

Củng mạc chiếm khoảng 5/6 diện tích lớp ngoài của nhãn cầu và tiếp nối với giác mạc ở phía trước. Cấu trúc này có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các thành phần bên trong mắt và duy trì hình dạng của nhãn cầu.

Chức năng của củng mạc

• Bảo vệ nhãn cầu khỏi các tác động bên ngoài.
• Giữ cho mắt có hình dạng ổn định.
• Là nơi bám của các cơ vận nhãn giúp mắt chuyển động linh hoạt.
• Hạn chế ánh sáng xuyên qua thành mắt, giúp hình ảnh được thu nhận rõ nét.

Kết mạc là gì?

Kết mạc là một lớp màng mỏng, trong suốt bao phủ mặt trước củng mạc và mặt trong của mí mắt. Khác với củng mạc, kết mạc rất mỏng và chứa nhiều mạch máu nhỏ nên khi bị viêm hoặc kích ứng, mắt sẽ dễ bị đỏ.

Chức năng của kết mạc

• Giúp bề mặt mắt luôn ẩm và trơn láng.
• Hỗ trợ tiết chất nhầy, góp phần tạo nên lớp phim nước mắt.
• Bảo vệ mắt trước bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân từ môi trường.
• Giúp mí mắt cử động trơn tru khi chớp mắt.

Củng mạc và kết mạc khác nhau như thế nào?

Các bệnh lý thường gặp ở củng mạc

Một số bệnh có thể ảnh hưởng đến củng mạc gồm:

• Viêm củng mạc.
• Củng mạc mỏng.
• Chấn thương gây rách củng mạc.

Triệu chứng thường gặp:

• Đau nhức mắt nhiều.
• Mắt đỏ tím.
• Chói sáng.
• Nhìn mờ.

Viêm củng mạc là bệnh lý tương đối hiếm nhưng có thể liên quan đến các bệnh tự miễn và cần được điều trị sớm để hạn chế biến chứng.

Các bệnh lý thường gặp ở kết mạc

Kết mạc là bộ phận dễ bị tổn thương do tiếp xúc trực tiếp với môi trường. Một số bệnh thường gặp bao gồm:

• Viêm kết mạc do virus.
• Viêm kết mạc do vi khuẩn.
• Viêm kết mạc dị ứng.
• Xuất huyết dưới kết mạc.

Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

• Đỏ mắt.
• Chảy nước mắt.
• Ghèn mắt.
• Ngứa hoặc cộm mắt.
• Sưng mí mắt.

Tùy theo nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

4

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau mắt dữ dội.
• Đỏ mắt kéo dài nhiều ngày.
• Nhìn mờ hoặc giảm thị lực.
• Mắt chảy mủ.
• Có dị vật hoặc chấn thương mắt.
• Sợ ánh sáng nhiều.

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, hạn chế ảnh hưởng đến thị lực.

Cách chăm sóc để bảo vệ củng mạc và kết mạc

Để đôi mắt luôn khỏe mạnh, bạn nên:

• Rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt.
• Không dụi mắt bằng tay bẩn.
• Đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường có bụi hoặc hóa chất.
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục trong thời gian dài.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E và omega-3.
• Khám mắt định kỳ, đặc biệt khi có bệnh lý về mắt hoặc đeo kính áp tròng.

Câu hỏi thường gặp

Củng mạc có phải là lòng trắng mắt không?

Đúng. Củng mạc là lớp mô trắng dày bao quanh phần lớn nhãn cầu và chính là phần lòng trắng mà chúng ta nhìn thấy.

Kết mạc có nhìn thấy được không?

Kết mạc là lớp màng rất mỏng và trong suốt nên bình thường khó nhận thấy. Khi bị viêm hoặc kích ứng, các mạch máu trong kết mạc giãn ra khiến mắt đỏ rõ rệt.

Đỏ mắt là do củng mạc hay kết mạc?

Trong đa số trường hợp, hiện tượng đỏ mắt là do các mạch máu ở kết mạc bị giãn hoặc tổn thương, không phải do củng mạc.

Kết luận

Mặc dù đều liên quan đến phần lòng trắng của mắt, củng mạc và kết mạc có cấu tạo, chức năng và bệnh lý hoàn toàn khác nhau. Hiểu rõ sự khác biệt này giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chủ động chăm sóc đôi mắt. Nếu mắt đỏ kéo dài, đau nhiều hoặc giảm thị lực, hãy đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.